A – Selenium: Selenium heeft belangrijke anti oxidatieve functies, maar het blokkeert de opname van aluminium niet specifiek. Silicium doet dat wél door binding aan aluminiumionen.

✅ Juiste antwoord: B – Silicium (juiste antwoord)
Silicium kan aluminiumionen binden en voorkomt zo dat deze worden opgenomen in het lichaam. Dit chelerende effect is relevant in het kader van neurotoxiciteit, waar aluminium een rol kan spelen in degeneratieve processen.

Verdieping voor therapeuten:
Silicium is één van de weinige nutriënten met een bewezen natuurlijke chelatiecapaciteit voor aluminium. Silicium speelt een sleutelrol in de binding en uitscheiding van aluminium uit het lichaam. Aluminium lijkt qua structuur op silicium en vormt daarmee makkelijk verbindingen. In de juiste vorm kan silicium aluminium omzetten in een oplosbare verbinding (HAS), die veilig via de urine wordt uitgescheiden. Zonder voldoende goed opneembare silicium stapelt aluminium zich op in weefsels, waaronder het bindweefsel en de hersenen.

🔗 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9833326/

A – Schildklier en bijnieren: Deze klieren zijn vooral afhankelijk van jodium, selenium, B-vitaminen en vitamine C. Silicium is niet primair betrokken bij hun functie.

✅ B – Bindweefsel, botten, huid en haar (juiste antwoord)
Silicium is essentieel voor collageensynthese en botmineralisatie. Het speelt een rol in huidstructuur, haargroei en nagelsterkte.

Verdieping voor therapeuten:

Silicium bindt aan glycosaminoglycanen (GAG’s), belangrijke componenten in de extracellulaire matrix. Het speelt een rol in de cross-linking tussen collageen en proteoglycanen, wat zorgt voor stevigheid van het bindweefsel. Daarnaast kan silicium de prolylhydroxylase-activiteit in osteoblasten stimuleren, een enzym essentieel voor collageensynthese. Dit leidt tot verhoogde productie van collageen type I en ondersteunt botvorming en botregeneratie.

🔗 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17435951/

✅ A – Thymoquinone (Juiste antwoord)
Thymoquinone is de belangrijkste bioactieve component in de etherische olie van Nigella sativa met antioxiderende en ontstekingsremmende eigenschappen.
🔗 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25829334/

–B – Flavonoïden: Hoewel aanwezig in veel planten, zijn flavonoïden niet de dominante werkzame stof van zwarte komijn. Thymoquinone is dat wel.

Verdieping voor therapeuten:

Thymoquinone (TQ) is het krachtigste actieve bestanddeel in Nigella sativa (zwarte komijnzaad) en wordt al eeuwenlang medicinaal ingezet. Moderne wetenschap onderbouwt nu de veelzijdige werking van TQ, met name op het gebied van ontsteking, oxidatieve stress, insulineresistentie en hormoonbalans.

Belangrijke inzichten voor therapeuten:

Werkingsmechanismen:

• • Antioxidatief: verhoogt endogene antioxidanten (SOD, glutathion) en vangt vrije radicalen

  • Ontstekingsremmend: remt o.a. NF-κB en COX-2

  • Immuunmodulerend: versterkt Th1, remt overactieve Th2/Th17-respons

  • Antimicrobieel: remt pathogene bacteriën (zoals H. pylori, S. aureus) en schimmels (Candida albicans)

  • Lipidenverlagend: verlaagt totaalcholesterol, LDL en triglyceriden, verhoogt HDL

  • Insuline-sensitiserend: verbetert HOMA-IR, verlaagt nuchtere insuline en glucose

  • Leverbeschermend: vermindert leververvetting en verbetert leverenzymwaarden

A – Verhoogt serotonine en ijzeropname: Dit effect is niet prominent of goed onderbouwd voor thymoquinone. De stof is vooral bekend om immuunregulatie en celbescherming.

✅ B – Immunomodulerend en ondersteunt mitofagie (Juiste antwoord)
Thymoquinone moduleert het immuunsysteem en activeert mitofagie via AMPK en Nrf2 paden.
🔗 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8225153/

Verdieping voor therapeuten:

• AMPK activatie: stimuleert energiehuishouding en zet aan tot celreparatie en afbraak van beschadigde mitochondriën (mitofagie).

• Nrf2 activatie: zorgt voor verhoogde aanmaak van endogene antioxidanten zoals glutathion en SOD, wat leidt tot minder oxidatieve schade.

✅ A – Cortisol en insuline (Juiste antwoord)
Cortisol en insuline bevorderen vetopslag, vooral in de buikstreek, onder invloed van stress en bloedsuiker.
🔗 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3079864/

B – Progesteron en adrenaline: Deze hebben wel invloed, maar zijn niet hoofdverantwoordelijk voor vetopslag. Progesteron is meer betrokken bij voortplanting, adrenaline bij acute stress.

Verdieping voor therapeuten:

• Cortisol (via HPA-as): verhoogt lipogenese in buikvet en verlaagt insulinegevoeligheid.

• Insuline: activeert lipogenese (vetopslag) in de lever en remt lipolyse (vetverbranding).

✅ A – Spiermassa (juiste antwoord)

Spierweefsel verbruikt meer energie in rust dan vetweefsel, en bepaalt dus in sterke mate het basaal metabolisme.
🔗 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18025815/

B – Slaapduur: Slaap is belangrijk, maar spiermassa bepaalt hoeveel energie je lichaam in rust verbruikt.

✅ A – Honger stimuleren

Ghreline wordt geproduceerd in de maag en stimuleert de eetlust via het centrale zenuwstelsel.
🔗 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23832422/

 

B – Honger remmen: Dit is het effect van leptine. Ghreline is het ‘hongerhormoon’, stijgt voor maaltijden en stimuleert eetlust.

✅ A – ECS-systeem (Juiste antwoord)

Het ECS beïnvloedt de darmgezondheid en microbioomsamenstelling via CB-receptoren in het maag-darmkanaal.
🔗 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7464540/

B – Schildklier-as: Deze beïnvloedt stofwisseling, maar heeft geen directe communicatie met het microbioom zoals het endocannabinoïdesysteem.

 

Werkingsmechanisme:

Het endocannabinoïdesysteem (ECS) blijkt niet alleen betrokken te zijn bij stemming, slaap en ontstekingen, maar heeft ook een directe link met de darmgezondheid. Recent onderzoek toont aan dat het ECS communiceert met het microbioom via specifieke receptoren in het maagdarmkanaal.

CB1- en CB2-receptoren bevinden zich in het darmepitheel en immuuncellen. Activatie van deze receptoren beïnvloedt de barrièrefunctie van de darmwand, ontstekingsreacties en motiliteit. Hierdoor heeft het ECS invloed op de samenstelling en diversiteit van het microbioom.

A – Reguleren eetlust: Dat is een functie, maar het ECS heeft een bredere, overkoepelende rol in het behouden van interne balans (homeostase).

✅ B – Behouden van homeostase (Juiste antwoord)

Het ECS reguleert interne balans, inclusief ontsteking, eetlust, stemming en immuunrespons.
🔗 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28161690/

 

Verdieping therapeuten:

De primaire functie van het endocannabinoïdesysteem (ECS) is het behouden van homeostase: het interne evenwicht van het lichaam ondanks voortdurende externe en interne prikkels. Het ECS werkt als een regelsysteem dat bijstuurt waar disbalans dreigt, op cellulair, hormonaal, neurologisch en immunologisch niveau.

---

🔬 Wat reguleert het ECS concreet?

Het ECS werkt als een fijnmazig regelsysteem dat op celniveau ingrijpt om processen bij te sturen wanneer deze uit balans raken. Het beïnvloedt o.a.:

• Zenuwstelsel: stemming, pijnmodulatie, geheugen, slaap

• Immuunsysteem: ontstekingsreacties, auto-immuniteit, allergieën

• Spijsvertering: darmperistaltiek, slijmvliesintegriteit, honger/verzadiging

• Endocriene systeem: hormonale balans, stressas (HPA-as), schildklierfunctie

• Celstofwisseling: energiebalans, vetzuurstofwisseling, glucosehuishouding

---

De koppeling met het endorfinesysteem

Het endorfinesysteem bestaat uit lichaamseigen opioïden zoals endorfine, dynorfine en enkefaline, die zich binden aan opioïdreceptoren en zorgen voor gevoelens van geluk, verbinding, pijnstilling en beloning. Net als het ECS speelt dit systeem een cruciale rol bij stressverwerking, motivatie en gedragsregulatie.

Wat blijkt uit onderzoek?

• Endocannabinoïden en endorfinen beïnvloeden dezelfde hersengebieden: o.a. de hypothalamus, amygdala, nucleus accumbens (beloningssysteem)

• Lichamelijke beweging activeert beide systemen tegelijk: runner’s high ontstaat door een synergie tussen endorfines én endocannabinoïden

• Sociale binding, aanraking en lachen verhogen zowel endorfine als anandamide (een belangrijke endocannabinoïde)

📌 Als het ECS uit balans is (bijv. door chronische stress of ontsteking), raakt ook het endorfinesysteem verstoord. Dit kan zich uiten in:

• Minder plezier ervaren

• Snel overprikkeld raken

• Emotionele schommelingen

• Afhankelijkheid van externe prikkels (bijv. suikers, schermen of middelen)

---

Hoe werkt het ECS?

Het ECS bestaat uit drie hoofdcomponenten:

1. Endocannabinoïden (zoals anandamide en 2-AG) – lichaamseigen signaalstoffen

2. Receptoren (CB1, CB2 en o.a. TRPV1, PPAR’s) – zitten verspreid door het hele lichaam

3. Enzymen – zorgen voor de afbraak en recycling van endocannabinoïden

Wanneer een cel uit balans raakt (bijv. door ontsteking, stress, weefselschade), produceert het lichaam lokaal endocannabinoïden die tijdelijk binden aan receptoren in de buurt om de balans te herstellen.

✅ A – Caryofylleen (Juiste anwoord)
Caryofylleen is een voedingscomponent die selectief bindt aan de CB2-receptor en ontstekingsremmend werkt.
🔗 https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18574142/

B – Thymoquinone: Hoewel thymoquinone invloed heeft op ontsteking, activeert het niet specifiek CB2-receptoren zoals caryofylleen wel doet.

A – Toename pijnsensatie: CB2-activatie werkt juist ontstekingsremmend en pijnstillend. Het verlaagt de pijnsensatie.

✅ B – Versterking GABA-receptoren (Juiste antwoord)
Activatie van CB2-receptoren heeft invloed op neuroprotectieve mechanismen, waaronder modulatie van GABAerge transmissie.
🔗 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6770351/

Verdieping voor therapeuten:

GABA (gamma-aminoboterzuur) is de belangrijkste inhiberende neurotransmitter in het centrale zenuwstelsel. Bij GABA-resistentie reageren receptoren onvoldoende op GABA, wat leidt tot verhoogde prikkelbaarheid, onrust en slaapproblemen. Activatie van CB2-receptoren, o.a. door caryofylleen, blijkt de gevoeligheid van GABA-receptoren te verbeteren. Dit maakt CB2-agonisten interessant bij cliënten die onrustig zijn of moeite hebben met doorslapen – zeker als ze eerder benzodiazepines hebben gebruikt.

A – Nee: Er zijn geen aanwijzingen dat het gebruik onveilig zou zijn. Caryofylleen kan juist ondersteuning bieden, hoewel altijd onder begeleiding.

✅ B – Ja (Juiste antwoord)

Caryofylleen heeft anxiolytische en neuroprotectieve eigenschappen via CB2-activatie en beïnvloedt geen CB1, wat het veilig maakt bij psychofarmaca.
🔗 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7339933/

Verdieping voor therapeuten:

Caryofylleen werkt uitsluitend via de CB2-receptor en heeft daarmee geen psychoactieve effecten zoals middelen die CB1 beïnvloeden. Het werkt ontstekingsremmend, angstregulerend en neuroprotectief. Omdat het de gevoeligheid van GABA-receptoren verhoogt en geen tolerantie of afhankelijkheid veroorzaakt, is het veilig te combineren met afbouwtrajecten.

✅ A – Via verlaging cortisol (Juiste antwoord)

Onderzoek toont aan dat caryofylleen via CB2-activatie ontstekingen en cortisolniveaus kan verlagen.
🔗 https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7863084/

 B – Via bloedsuikerspiegel: Hoewel de bloedsuikerspiegel indirect betrokken is, beïnvloedt caryofylleen primair het HPA-systeem dat cortisol reguleert.

 

Verdieping therapeuten:

Caryofylleen is een uniek fytocomponent dat selectief bindt aan de CB2-receptoren van het endocannabinoïdesysteem (ECS). Deze receptoren bevinden zich voornamelijk in immuuncellen, perifere weefsels en organen zoals de bijnieren. Het ECS – en met name de CB2-receptor – speelt een directe rol in het reguleren van de HPA-as (hypothalamus-hypofyse-bijnier-as), het centrale regelsysteem dat de cortisolproductie aanstuurt.

---

Werkingsmechanisme:

Wanneer het lichaam onder stress staat, activeert de HPA-as de afgifte van:

1. CRH (hypothalamus)

2. ACTH (hypofyse)

3. Cortisol (bijnieren)

Caryofylleen:

• Remt overactivatie van de HPA-as door CB2-receptoractivatie

• Vermindert de afgifte van pro-inflammatoire cytokines die normaal de HPA-as aanzetten

• Verlaagt de systemische cortisolspiegels bij langdurige stress (aangetoond in preklinische studies)

• Ondersteunt negatieve feedback op de HPA-as, waardoor het systeem sneller terugschakelt naar rusttoestand